Je foto is gestolen. Wat nu?

Je scrolt langs een website en ziet je eigen foto staan. Geen mail, geen factuur, geen naamsvermelding. De eerste reactie is meestal boosheid, en die is terecht, maar de volgorde waarin je nu handelt bepaalt hoeveel je er nog aan hebt. Dit is de praktische route.

Stap 1: leg bewijs vast, voordat je iets zegt

Dit is de stap die het vaakst wordt overgeslagen en het meest kost. Zodra je iemand aanspreekt, is de kans groot dat de foto binnen een uur verdwijnt, en daarmee je bewijs. Leg dus eerst vast:

• Een schermafdruk van de hele pagina, inclusief de zichtbare URL.
• De directe URL van het beeldbestand zelf.
• Datum en tijd van je vastlegging.
• De context: staat het bij een commerciële dienst, in een advertentie, op een verkooppagina? Dat verandert de zaak wezenlijk.

In PixelRetriever gebeurt dit automatisch: bij elke vondst hoort een bewijs-PDF met schermafdruk, URL en tijdstempel, zodat je dossier al klaar is voordat je de eerste mail stuurt.

Stap 2: bepaal met wie je te maken hebt

Een hobbyblog dat jouw concertfoto deelt is iets anders dan een bedrijf dat jouw beeld op zijn homepage zet. Beide zijn inbreuk, maar de aanpak verschilt. Bij een particulier werkt een vriendelijke mail vaak binnen een dag. Bij een bedrijf dat commercieel voordeel heeft van jouw werk is er geen enkele reden om je factuur in te slikken.

Stap 3: kies je route

• Vriendelijk verzoek. Vaak genoeg. Veel mensen weten oprecht niet dat je een foto niet zomaar van internet mag plukken.
• Factuur achteraf. Je stuurt een gebruiksfactuur op basis van je normale tarief. Dit is de meest gebruikte route bij zakelijke inbreuk.
• Sommatie. Een formele brief waarin je verwijdering vordert en de schade claimt. Zet dit in wanneer de eerste twee routes worden genegeerd.
• Melding bij het platform. Bij Instagram, Facebook, Pinterest of een hostingpartij loopt dit langs een eigen formulier en gaat het vaak sneller dan een gesprek met de gebruiker.

Wat de wet in Nederland zegt, kort

Je auteursrecht ontstaat automatisch bij het maken van de foto. Daarnaast heb je persoonlijkheidsrechten, waaronder het recht op naamsvermelding. Dat betekent dat het ontbreken van je naam een zelfstandige inbreuk kan zijn, bovenop het gebruik zonder toestemming. Bij het bepalen van de schade wordt meestal gekeken naar de licentievergoeding die je zou hebben gevraagd, soms met een opslag. Branchetarieven worden daarbij als aanknopingspunt gebruikt, maar zijn geen wet, en de uitkomst hangt af van de omstandigheden.

Zodra het om een fors bedrag of een tegensputterende partij gaat, is een gespecialiseerde advocaat of jurist zijn geld snel waard.

Stap 4: zorg dat je het de volgende keer eerder weet

De meeste fotografen ontdekken inbreuk per toeval, meestal veel te laat. Wie er maanden later achter komt, mist niet alleen de vergoeding maar ook het bewijs. Structureel zoeken is het verschil tussen af en toe iets vinden en weten wat er met je werk gebeurt. Gratis proberenkan met 50 scans, zonder creditcard, en begin bij de foto's die je het vaakst hebt gepubliceerd.